Yalıtım Sözlüğü

1. SES YALITIMI NEDİR?

Yasadığımız konut, okul, isyeri vb. binalar ile çevreyi istenmeyen seslerden yalıtarak gürültünün zararlı etkilerinden korunmak; kayıt stüdyoları, sinema, konser salonu vb. mekânları istenmeyen seslerden yalıtarak gerekli kullanım kosullarını olusturmak; jeneratör, hidrofor, kalorifer vb. gürültülü mahalleri yalıtarak çevreye yaydıkları gürültüyü azaltmak amacı ile yapılan uygulamalara “ses yalıtımı” denir.

Ses yalıtımı, temel olarak gürültünün insan üzerinde olusturacagı zararlı etkileri en aza indirmek için alınacak önlemleri kapsar. Gürültü, düzensiz yapılı, farklı frekans bilesenlerine sahip olan ve genellikle zamana göre, degisken olan istenmeyen ses toplulugudur.

Özellikle kentlesmenin plansız yürüdügü bölgelerde, gürültü insan saglıgına ve konforuna zarar veren etkenler arasındadır. Çevredeki bir fabrikanın çıkardıgı rahatsız edici sesler, havaalanı çevresindeki yerlesim bölgesinde duyulan siddetli gürültü, satıcı sesleri, trafik sesleri, komsudan gelen konusmalar insanlar tarafından farklı dozlarda gürültü olarak algılanarak, rahatsız edici olabilir.

Bazı alanlarda ise, düsük ses seviyesi, isin en önemli gereklerinden biridir. Radyo yayıncılıgında ve müzik stüdyolarında ses seviyesinin düsük olmasının gerekmesi, bir hastanede hastalara sessiz ve huzurlu ortam olusturmak, okulda dısarıdan gelen gürültüleri kesmek, bina yapım asamasında çözülmesi gereken sorunlardır. Yapılarda huzurlu bir ortam saglamak için gürültüyle mücadele etmek gerekir.

Gürültüyle mücadelede temel olarak iki yöntem kullanılır. Akustik düzenleme ve ses yalıtımı. Akustik düzenleme, kapalı ortamdaki yansıma süresinin düzenlenmesidir. Ses yalıtımı ise, yapı elemanları aracıgıyla iletilen seslerin miktarlarını
azaltmak için yapılan islemdir.

2. SES YALITIMININ AVANTAJLARI

2.1. Ses Yalıtımı Saglıklı ve Konforlu Ortamlar Saglar

Gürültü, konforumuz açısından istenmeyen, rahatsız edici bir durumdur. Verdigi bu rahatsızlıgın yanı sıra bireyler üzerinde, psikolojik, fizyolojik ve performans yönünden olumsuz etkiler de yaratır. Gürültü, davranıs bozuklukları, çalısma verimindeki düsüs, duyma kayıpları, kulak çınlamaları ve bazı psikolojik hastalıkların nedeni olabilir.

30-65 dBA I. Derecedeki Gürültüler

Konforsuzluk
Rahatsızlık
Sıkılma duygusu
Kızgınlık
Konsantrasyon bozuklugu
Uyku bozuklugu

65-90 dBA II. Derecedeki Gürültüler

Fizyolojik gürültü
Kalp atısının degisimi
Solunumun hızlanması
Beyindeki basıncın azalması

90-120 dBA III. Derecedeki Gürültüler

Fizyolojik gürültü
Bas agrısı

120-140 dBA IV. Derecedeki Gürültüler

Fizyolojik gürültü
Bas agrısı

140 dBA V. Derecedeki Gürültüler

Kulak zarının patlaması

2.2.Ses Yalıtımı İnsanı Verimli Kılar

Gürültü neticesinde fabrika vb. endüstriyel tesislerde çalısanların verimi düserek, dikkatleri dagılır ve bunun sonucunda is kazaları meydana gelir. Gürültü nedeniyle is verimliliginin düsmesi, ekonomik olarak kurumlara da zarar verir. Benzer bir etki, egitim gören ögrenciler üzerinde de görülür. Gürültüye maruz kalan ögrenciler dikkatleri dagılarak konsantrasyonları bozuldugu için, verilen bilgileri verimli bir sekilde anlayamaz. Münih Havalimanı çevresinde oturanlar üzerinde yapılan arastırmalar, uçak gürültüsünün, çocukların uzun dönemli hatırlama ve kavrama yeteneklerini azalttıgı sonucunu vermistir. _nsanların verimli bir sekilde faaliyetlerini sürdürebilmeleri için ses yalıtımı ile gürültüden arındırılmaları gerekir.

3. SES YALITIM MALZEMELERİ

I. Yapı Yalıtımı

Duvar, Döseme, Çatı Uygulamaları:
Camyünü, tasyünü, ahsap yünü, yumusak poliüretan esaslı köpükler, melamin köpügü, keçeler, delikli metaller, delikli ahsaplar, delikli alçı panolar, mantar. Döseme Uygulamaları (sadece darbe sesinin önlenmesi için):
Polietilen, kauçuk köpügü, tekstil atıgından mamul malzemeler.

II. Yalıtım Camı Üniteleri
Akustik Laminasyonlu Cam Çözümleri

III. Teknik (Endüstriyel) Yalıtım
Camyünü, tasyünü, polietilen, poliüretan, kauçuk köpügü, yaylar, askılar, susturucular vb.

4 .SES YALITIMI ile ilgili YÜRÜRLÜKTEKİ STANDART ve MEVZUATLAR

TS 901 (01.11.1972): Lifli Isı ve Ses Yalıtma Malzemesi
TS EN ISO 140-1 (18.03.2002): Akustik – Yapılarda Ve Yapı Elemanlarında Ses Yalıtımının Ölçülmesi – Bölüm 1: Bastırılmıs Yan İletimli Laboratuar Deney Yerleri için Kurallar
TS EN ISO 140-3 (16.01.1996): Akustik – Yapılarda ve Yapı Elemanlarında Ses Yalıtımının Ölçülmesi – Bölüm 3: Yapı Elemanlarında Havada Yayılan Ses Yalıtım Degerinin Laboratuarda Ölçülmesi
TS ISO 140-4 (16.01.1996): Akustik – Yapılarda ve Yapı Elemanlarında Ses Yalıtımının Ölçülmesi – Bölüm 4: Odalar Arasında Hava ile Yayılan Ses Yalıtımının Alan Ölçmeleri
TS ISO 140-5 (16.01.1996): Akustik Yapılarda ve Yapı Elemanlarında Ses Yalıtımının Ölçülmesi - Bölüm 5: Dıs Cephe Kaplama Elemanları ve Dıs Cephe Kaplamalarının Hava ile Yayılan Ses Yalıtımının Alan Ölçmeleri
TS EN ISO 140-6 (18.03.2002): Akustik – Yapılarda Ve Yapı Elemanlarında Ses Yalıtımının Ölçülmesi – Bölüm 6: Zeminlerin Darbe Ses Yalıtımının Laboratuar Ölçmeleri
TS EN ISO 140-12 (01.04.2002): Akustik – Yapılarda Ve Yapı Elemanlarında Ses Yalıtımının Ölçülmesi – Bölüm 12: Ulasılabilir Bir Zemin Katında Hava Ve Darbe Yoluyla Odalar Arası Yayılan Ses Yalıtımının Laboratuar Ölçmeleri.
TS EN 20140-2 (16.01.1996): Akustik – Yapılarda ve Yapı Elemanlarında Ses Yalıtımının Ölçülmesi – Bölüm 2: Kesinlik Bilgilerinin Tespiti, Dogrulanması ve Uygulanması
TS EN 20140-9 (16.01.1996): Akustik – Yapılarda ve Yapı Elemanlarında Ses Yalıtımının Ölçülmesi Bölüm 9: Üst Bir Dolgu Maddesiyle Doldurulmus Bir Asma Tavanda Odadan Odaya Hava _le Yayılan Ses Yalıtımının Laboratuar Ölçmeleri
TS EN 20140-10 (16.01.1996): Akustik – Yapılarda ve Yapı Elemanlarında Ses Yalıtımının Ölçülmesi – Bölüm 10: Küçük Yapı Elemanlarında Hava ile Yayılan Ses Yalıtımının Laboratuar Ölçmeleri
TS EN 12758 (11.11.2002):Cam – Yapılarda Kullanılan - Cam Sistemleri ve Hava Kaynaklı Ses Yalıtımı – Özellikleri Tarifleri ve Tayinleri

4.1. Ses yalıtımı ile ilgili yürürlükteki kurallar

TS 2381 (05.04.1976): Konutlarda Ses Yalıtımının Degerlendirilmesi
01 Temmuz 2005 tarih ve 25862 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Çevresel Gürültünün Degerlendirilmesi Ve Yönetimi Yönetmeligi 2002/49”
23 Aralık 2003 tarih ve 25325 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Yapı İslerinde Saglık ve Güvenlik Yönetmeligi”
23 Aralık 2003 tarih ve 25325 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Gürültü Yönetmeligi”
23 Aralık 2003 tarih ve 25325 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Titresim Yönetmeligi”
11 Subat 2004 tarih ve 25370 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “İs Ekipmanlarının Kullanımında Saglık ve Güvenlik Sartları Yönetmeligi”
11 Subat 2004 tarih ve 25370 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Kisisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik”
07 Nisan 2004 tarih ve 25426 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Çalısanların İs Saglıgı ve Güvenligi Egitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik”